2026-01-16 13:02:00
Analitycy obawiali się wzrostu inflacji po wyłączeniu cen żywności i energii do 2,8 proc. z 2,7 proc. w listopadzie. Oznaczałoby to delikatny sygnał dla Rady Polityki Pieniężnej, że obniżki stóp zaczynają mieć negatywny wpływ na ceny w Polsce.
Czytaj też: Kredyty stanieją? Prezes NBP komentuje decyzję RPP
Okazało się, że te szacunki były zbyt pesymistyczne. W grudniu 2025 r. inflacja po wyłączeniu cen żywności i energii, czyli tak zwana inflacja bazowa wyniosła 2,7 proc. rdr. To oznacza brak zmian rocznej inflacji bazowej w porównaniu z listopadem. Wskaźnik CPI w analizowanym okresie spadł do 2,4 proc. rdr z 2,5 proc. miesiąc wcześniej.
To oznacza, że spadki stóp procentowych nie przekładają się na przyśpieszenie cen. Jednocześnie jednak widać, że ceny żywności i energii tanieją szybciej niż pozostałe.
Niepewność odnośnie do kształtowania się inflacji bazowej mogła być jedną z przyczyn wstrzemięźliwości Rady Polityki Pieniężnej na posiedzeniu w styczniu i nieobniżeniu stóp procentowych mimo spadającej inflacji ogólnej.
W relacji rok do roku inflacja:
- po wyłączeniu cen żywności i energii wyniosła 2,7 proc., wobec 2,7 proc. miesiąc wcześniej;
- po wyłączeniu cen administrowanych (podlegających kontroli państwa) wyniosła 1,8 proc., wobec 2,0 proc. miesiąc wcześniej;
- po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych wyniosła 3,1 proc., wobec 3,1 proc. miesiąc wcześniej;
- tzw. 15-proc. średnia obcięta, która eliminuje wpływ 15 proc. koszyka cen o najmniejszej i największej dynamice, wyniosła 2,4 proc., wobec 2,4 proc. miesiąc wcześniej.
“Narodowy Bank Polski co miesiąc wylicza cztery wskaźniki inflacji bazowej, co pomaga zrozumieć charakter inflacji w Polsce. Wskaźnik CPI pokazuje średnią zmianę cen całego, dużego koszyka dóbr kupowanych przez konsumentów. Przy wyliczaniu wskaźników inflacji bazowej analizie są poddawane zmiany cen w różnych segmentach tego koszyka. To pozwala lepiej identyfikować źródła inflacji i trafniej prognozować jej przyszłe tendencje. Pozwala też określić, w jakim stopniu inflacja jest trwała, a w jakim jest kształtowana np. przez krótkotrwałe zmiany cen wywołane nieprzewidywalnymi czynnikami” — tłumaczy NBP.
Najczęściej używanym przez analityków wskaźnikiem jest wskaźnik inflacji po wyłączeniu cen żywności i energii. “Pokazuje on tendencje cen tych dóbr i usług, na które polityka pieniężna prowadzona przez bank centralny ma relatywnie duży wpływ. Ceny energii (w tym paliw) są bowiem ustalane nie na rynku krajowym, lecz na rynkach światowych, czasem również pod wpływem spekulacji. Ceny żywności w dużej mierze zależą m.in. od pogody i bieżącej sytuacji na krajowym i światowym rynku rolnym” — czytamy dalej.
Worth a look