2026-01-18 14:56:00
W tym tygodniu Mark Zuckerberg ogłosił na swojej platformie społecznościowej Threads, że Meta stworzyła nową komórkę organizacyjną Meta Compute, której głównym zadaniem w uproszczeniu ma być planowanie, budowa i potem zarządzanie centrami danych.
Pracujące w niej osoby będą miały co robić. Dziesiątki gigawatów jeszcze w tej dekadzie, a docelowo ponad 100 GW mocy. Do tej pory jeszcze żaden z Big Techów nie rzucił trzycyfrową liczbą w kontekście mocy zużywanej przez budowane przez siebie centra danych. Nie są to jednak czcze przechwałki. Za tymi słowami idą pewne konkretne czyny, a dokładniej — gigantyczne pieniądze wydawane już dziś.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Miliardy dolarów wydawane na ekspresową budowę centrów danych
Nie mamy jeszcze oficjalnego sprawozdania finansowego firmy Zuckerberga za poprzedni rok, więc nie znamy jej dokładnych nakładów inwestycyjnych, ale już wiemy, że przekroczą one w sumie 70 mld dol. Znaczna część tych środków poszła na dwa obecnie najważniejsze projekty budowlane Marka Zuckerberga: Prometheus i Hyperion.
Prometheus jest pokazem tego, jak szybko mogą powstawać centra danych, gdy stojący za nimi ludzie wiedzą, co robią. O projekcie tym pierwszy raz oficjalnie usłyszeliśmy w połowie ubiegłego roku, gdy Zuckerberg ogłosił powstanie Meta Superintelligence Labs. Z opracowań analityków wynika, że już teraz w powstającym w Ohio kampusie jest zamontowane około 500 MW mocy obliczeniowej do obsługi AI, czyli mniej więcej połowa z planowanego 1 GW. Aby przyspieszyć budowę centrów danych, Meta wyrzuciła do kosza ich stare projekty i zastąpiła je nowym, przypominającym namiot, w którym wszystko jest podporządkowane szybkości wdrażania.
Nowy rodzaj centrów danych AI Mety przypomina namiot i można go “rozbić” w ekspresowym tempie.
Natomiast Hyperion jest swego rodzaju klejnotem koronnym szefa Facebooka. Budowa kampusu rozpoczęła się pod koniec 2024 r. i w 2027 r. ma zostać zakończona jej pierwsza faza, w ramach której ma zostać uruchomione blisko 2 GW mocy obliczeniowej. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem i po drodze nie nastąpią jakieś zwroty akcji, Hyperion będzie wtedy największym na świecie pojedynczym klastrem obliczeniowym AI. Docelowo jednak inwestycja ta ma zostać rozbudowana do 5 GW. Łączny koszt? Bagatela, 27 mld dol. — choć Meta nie poniesie go samodzielnie, bo projekt ten jest wspólnym przedsięwzięciem Mety i Blue Owl Capital, w którym firma Zuckerberga ma 20 proc. udziałów.
Prąd paliwem w wyścigu po superinteligencję
Do kosmicznego tempa rozwoju infrastruktury AI Facebooka i spółki przyczynia się to, że Zuckerberg szybko dostrzegł, jak istotne jest zadbanie o generację i dostawy prądu.
Obecnie infrastruktura energetyczna USA zupełnie nie nadąża za tempem budowy centrów danych. Ponieważ w tym biznesie jak w żadnym innym czas to pieniądz, a TTM (time-to-market) jest królem, koło nowych obecnie centrów danych często powstają mniejsze i większe elektrownie gazowe. Koło wspomnianego wcześniej Prometheusa powstały dwie takie elektrownie o mocy 200 MW każda, wypełnione przemysłowymi turbinami gazowymi od różnych dostawców. Nie jest to jednak rozwiązanie wystarczająco skalowalne, więc docelowo potrzebny jest rozwój krajowej infrastruktury energetycznej, w który Meta inwestuje bardzo mocno. A zwłaszcza w jedną jej gałąź: energetykę jądrową.
Meta podpisuje kolejne umowy na dostawy energii z reaktorów jądrowych.
Nie jest tajemnicą, że hiperskalerzy inwestują w atom, ale nikt nie robi tego z takim rozmachem, jak Meta. W tym tygodniu Meta ogłosiła kolejne trzy inwestycje związane z reaktorami atomowymi — z Oklo, TerraPower i Vistrą. Wcześniej firma ta podpisała umowę z Constellation. W sumie te cztery kontrakty mają zapewnić centrom danych Zuckerberga do 6,6 GW mocy płynącej z reaktorów jądrowych i czynią z Mety “jednego z największych korporacyjnych nabywców energii jądrowej w historii Stanów Zjednoczonych”. Przy okazji, dla porównania, 6,6 GW to więcej niż obecna łączna moc operacyjna wszystkich brytyjskich elektrowni jądrowych i wartość niewiele niższa niż ilość energii atomowej produkowanej w Szwecji.
Czytaj także: Historyczny rekord. Krajowa generacja mocy przekroczyła 30 GW
Ambicje są, ale widać też, że jest niezbędna sprawczość. Bez wątpienia Meta jest obecnie w absolutnej czołówce budowniczych infrastruktury niezbędnej do obsługi AI, więc zapowiedzi o 100+ GW mocy centrów danych nie są aż tak abstrakcyjne. Cieniem na tym kładzie się jednak pewien nieprzyjemny dla Zuckerberga fakt: Meta obecnie zupełnie nie liczy się w świecie czołowych modeli językowych, więc nie ma tak naprawdę za bardzo czego uruchamiać na tych wszystkich akceleratorach.
Meta zepchnięta na margines w pojedynku modeli językowych
Meta miała bardzo dobry start w walce na rynku dużych modeli językowych, jednak ostatnio dostała mocnej zadyszki. Druga i trzecia edycja opracowywanego przez tę firmę modelu Llama były bardzo popularne, a producenci akceleratorów na swoich prezentacjach ścigali się na szybkość obsługiwania go. W pierwszej połowie ubiegłego roku Meta zaprezentowała znacznie większą czwartą edycję Llamy i… okazała się ona totalnym niewypałem. W środowisku open source Llama, która wcześniej w nim królowała, została zdominowana przez chińskie otwarte modele językowe, takie jak DeepSeek i Qwen. Natomiast w świecie największych płatnych modeli Llama 4 nie ma startu do najnowszych produktów Google’a, OpenAI i Anthropic. Dlatego Meta pracuje obecnie nad zupełnie nowym modelem — tym razem już zamkniętym — o nazwie kodowej Avocado, a przyszłość Llamy jest niepewna.
Zuckerberg wie, że na razie po prostu przegrywa na polu oprogramowania, dlatego czasem nawet osobiście dzwoni do czołowych inżynierów konkurencji, proponując im astronomiczne kontrakty opiewające na miliony dolarów. Największym związanym z tym wydatkiem była ogłoszona w czerwcu ubiegłego roku inwestycja w startup Scale AI opiewająca na 14,3 mld dol., po której jego CEO, Alexandr Wang, stanął na czele inicjatywy Meta Superintelligence. Na razie wiemy jedynie, że z tych działań wynika sporo tarć, przez które z firmy odszedł jeden z najważniejszych inżynierów Mety, Yann LeCun.
Czytaj także: Manus trafia do Mety. Zuckerberg ma teraz asa w rękawie — pytanie, czy wykorzysta
To nie znaczy, że wszystkie inicjatywy Mety związane z AI są słabe. Firma ta od lat skutecznie wykorzystuje sztuczną inteligencję w algorytmach personalizujących stojących za serwowaniem treści i reklam na Facebooku i Instagramie. Meta ma też bardzo udane projekty własnych (i tanich!) akceleratorów obsługujących te algorytmy. Dzięki nim Zuckerberg od lat zarabia na AI ogromne pieniądze — czego nie można powiedzieć o zbyt wielu firmach technologicznych. Jednak do tego Meta nie potrzebuje kolejnych centrów danych zużywających dziesiątki gigawatów i inwestycji w energetykę jądrową.
Gambit Zuckerberga
Mamy więc do czynienia z pewnego rodzaju zakładem na gigantyczną skalę. Twórca Facebooka zakłada, że choć nie ma w rękach wszystkich kart, to dzięki gigantycznym inwestycjom ostatecznie i tak zwycięży w wyścigu po tak zwaną superinteligencję i dominację rynku AI, która za nią idzie. Nie są to całkowite mrzonki. Jeśli porównamy tę sytuację do stołu, to trzy jego nogi — infrastruktura, dostęp do danych i talentów — są w Mecie bardzo solidne i tylko jedna z nich — czołowy model językowy już teraz — jest spróchniała. Jest ona jednak na tyle istotna, że nie ma się co dziwić opiniom mówiącym o tym, że Mark Zuckerberg balansuje na granicy rozrzutności, która w tym przypadku byłaby o wiele bardziej bolesna w skutkach niż porażka metawersum.