2026-01-17 09:08:00
15 lutego br. Prezes GUS ogłosił komunikat, z którego wynikają dane na temat inflacji odnotowanej w gospodarstwach domowych emerytów i rencistów w 2025 r. (w stosunku do roku 2024) – jest to jeden z dwóch wskaźników, który wpływa na wysokość waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych. Z najnowszych danych wynika, że emerytury i renty wzrosną od 1 marca 2026 r. o wyższe kwoty, niż dotychczas prognozowano.
Wskaźnik waloryzacji emerytur i rent – czym jest?
Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – wskaźnik waloryzacji emerytur i rent to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym, zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.
Na jakich zasadach dokonywana jest waloryzacja emerytur i rent?
Waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych jest odpowiedzią na spadek siły nabywczej pieniądza spowodowany głównie przez inflację. Ma ona na celu urealnienie wartości wypłacanych świadczeń w odniesieniu do wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, dostosowując – w sposób ciągły – wartość wypłacanych świadczeń do zmian cen.
Emerytury i renty (oraz niektóre dodatki do nich, jak np. dodatek pielęgnacyjny czy dodatek dla sierot zupełnych oraz świadczenia i zasiłki przedemerytalne) podlegają corocznej waloryzacji od dnia 1 marca. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji. Wskaźnik ten – jak już zostało wspomniane powyżej – odpowiada średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym, zwiększonemu o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.
Zwiększenie o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia jest przedmiotem corocznych negocjacji w ramach Rady Dialogu Społecznego. W przypadku braku porozumienia w ramach tych negocjacji – wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent, w danym roku, określa rozporządzenie Rady Ministrów.
Na 2026 r. – wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. – została ustalona na poziomie 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.
Dalszy ciąg materiału pod wideo
Rzeczywisty wskaźnik rocznej waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych opiera się na danych dotyczących faktycznego wykonania w zakresie inflacji i realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (ogłaszanych w komunikatach Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego).
Dotychczas prognozowany wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2026 r.
Zgodnie z prognozami zawartymi w ustawie budżetowej na rok 2026 – szacowana inflacja dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r. opiewała na 4%, a szacowany realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w roku 2025 – na 4,4%.
W związku z tym, że wskaźnik waloryzacji emerytur i rent to: średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym (a zatem wspomniane powyżej 4%), zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (a zatem – zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. – o równe 20% ze wspomnianego powyżej 4,4%) – na podstawie prognoz zawartych w ustawie budżetowej na 2026 r., należało spodziewać się, że wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2026 r., wyniesie 4,88% (tj. 4%+0,88%). Czyli – od 1 marca 2026 r. – emerytury, renty (i dodatki do nich) – miałyby wzrosnąć o 4,88%.
Z najnowszych danych Prezesa GUS na temat inflacji w 2025 r., wynika jednak, że – ostateczny wskaźnik waloryzacji może być wyższy od powyższej prognozy.
Wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. – zgodnie z najnowszymi danymi Prezesa GUS, będzie wyższy od dotychczas prognozowanego
W dniu 15 stycznia 2026 r. Prezes GUS opublikował dane na temat:
- średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2025 r. – zgodnie z komunikatem, średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2025 r. w stosunku do 2024 r. wyniósł 103,6 (wzrost cen o 3,6%) oraz
- średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r. – zgodnie z komunikatem, średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r. w stosunku do 2024 r. wyniósł 104,2 (wzrost cen o 4,2%).
Z uwagi na fakt, że średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r., jest wyższy od średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2025 r. – to on (tj. wspomniane powyżej 4,2%), zgodnie z art. 89 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, będzie brany pod uwagę, przy ustalaniu wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r.
Przyjmując, że zawarte w ustawie budżetowej szacunki w zakresie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r., w stosunku do 2024 r. (określone na poziomie 4,4%) ostatecznie się potwierdzą – już dzisiaj, można wyliczyć, ile wyniesie wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2026 r.
Jak zostało już wspomniane powyżej – w związku z tym, że wskaźnik waloryzacji emerytur i rent to: średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w poprzednim roku kalendarzowym (a zatem wspomniane powyżej 4,2%), zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (a zatem – zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. – o równe 20% ze wspomnianego powyżej, oszacowanego w ustawie budżetowej 4,4%) – na podstawie najnowszych danych Prezesa GUS w zakresie inflacji oraz prognozy w zakresie realnego wzrostu płac, zawartej w ustawie budżetowej na 2026 r., należy spodziewać się, że wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2026 r., wyniesie 5,08% (tj. 4,2%+0,88%). Czyli – od 1 marca 2026 r. – emerytury, renty (i dodatki do nich) – miałyby wzrosnąć o 5,08%, a nie o prognozowane dotychczas 4,88%.
Należy jednak mieć świadomość, że do wyliczenia ostatecznego wskaźnika rocznej waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych – potrzebne są dane z dwóch komunikatów Prezesa GUS:
- dotyczące faktycznego wykonania w zakresie inflacji (które poznaliśmy 15 stycznia br.) oraz
- dotyczące realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.
Pierwszy z powyższych komunikatów, to – najnowszy komunikat Prezesa GUS z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r., zgodnie z którym – średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r. w stosunku do 2024 r. wyniósł 104,2 (wzrost cen o 4,2%).
Drugi z ww. komunikatów – w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w stosunku do 2024 r. – zgodnie z art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – zostanie natomiast ogłoszony przez Prezesa GUS do 7 roboczego dnia lutego, czyli do 10 lutego 2026 r.
Dopiero wówczas (tj. posiadając ostateczne dane z obu powyższych komunikatów Prezesa GUS) – poznamy rzeczywisty wskaźnik waloryzacji emerytur i rent na 2026 r.
Ostateczny wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. – zgodnie z art. 89 ust. 6 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – zostanie również ogłoszony w komunikacie ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (tj. aktualnie – Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej), w Dzienniku Urzędowym RP „Monitor Polski”, nie później niż w ciągu 3 dni roboczych od dnia ogłoszenia przez Prezesa GUS komunikatu w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w stosunku do 2024 r, a zatem – nie później, niż do dnia 13 lutego 2026 r.
Waloryzacja emerytur i rent przeprowadzana jest z urzędu, co oznacza, że nie będzie trzeba składać w tej sprawie żadnego wniosku do ZUS. Każdy emeryt i rencista, otrzyma z ZUS decyzję z informacją o nowej wysokości swojego świadczenia.
Wysokość najniższych gwarantowanych emerytur i rent (oraz dodatków do ww. świadczeń) od 1 marca 2026 r., przy uwzględnieniu najnowszych danych Prezesa GUS w zakresie inflacji w 2025 r.
Przy założeniu, że prognozowany wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2026 r., wyliczony na podstawie najnowszych danych Prezesa GUS w zakresie inflacji oraz prognozy w zakresie realnego wzrostu płac, zawartej w ustawie budżetowej na 2026 r. – znajdzie potwierdzenie w ostatecznych danych i od 1 marca 2026 r. świadczenia emerytalno-rentowe wzrosną o 5,08%, będą one odpowiednio opiewać na:
|
Rodzaj świadczenia emerytalno-rentowego |
Kwota świadczenia od 1 marca 2026 r. – przy założeniu wskaźnika waloryzacji na poziomie 5,08% (zgodnie z najnowszą prognozą) |
|---|---|
|
emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renta socjalna i renta rodzinna |
1 974,36 zł (tj. 1 878,91 zł+5,08%) |
|
renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy |
1 480,77 zł (tj. 1 409,18 zł+5,08%) |
|
renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową i renta rodzinna wypadkowa |
2 369,23 zł (tj. 2 254,69 zł+5,08%) |
|
renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową |
1 776,92 zł (tj. 1 691,02 zł+5,08%) |
|
kwota świadczenia przedemerytalnego |
1 989,60 zł (tj. 1 893,41 zł+5,08%) |
Zgodnie z powyższymi założeniami (przyjmując prognozowany wskaźnik waloryzacji na poziomie 5,08%), dodatki do emerytur i rent, od 1 marca 2026 r., wyniosą natomiast:
|
Rodzaj dodatku |
Kwota świadczenia od 1 marca 2026 r. – przy założeniu wskaźnika waloryzacji na poziomie 5,08% (zgodnie z najnowszą prognozą) |
|---|---|
|
dodatek pielęgnacyjny, za tajne nauczanie |
365,91 zł (tj. 348,22 zł+5,08%) |
|
dodatek pielęgnacyjny dla inwalidy wojennego całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji |
548,86 zł (tj. 522,33 zł+5,08%) |
|
dodatek dla sieroty zupełnej |
687,73 zł (tj. 654,48 zł+5,08%) |
|
dodatek kombatancki, świadczenie w wysokości dodatku kombatanckiego |
365,91 zł (tj. 348,22 zł+5,08%) |
|
dodatek kompensacyjny |
54,88 zł (tj. 52,23 zł+5,08%) |
|
świadczenie pieniężne dla żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach wydobywania rud uranu i batalionach budowlanych |
365,91 zł (tj. 348,22 zł+5,08%) |
|
świadczenie pieniężne przysługujące osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR – w zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy |
od 18,35 zł do 365,91 zł (tj. od 17,46 zł+5,08% do 348,22 zł+5,08%) |
|
dodatek pieniężny do renty inwalidy wojennego |
1 400,97 zł (tj. 1 333,24 zł+5,08%) |
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1749 z późn. zm.)
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (Dz.U. z 2025 r., poz. 1048)
- Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2025 r.
- Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r.
