2026-02-22 18:48:00
Gri yakalıların maaşı beyaz yakalıları geçti. Örneğin, aynı fabrikada kariyerlerinin başında olan üniversite mezunu insan kaynakları uzmanı 33 bin lira alırken CNC operatörü 50 bin lira kazanıyor. Ya da 10 yıl tecrübeli inşaat mühendisi 110 bin, aynı tecrübedeki inşaat teknikeri 140 bin TL aylık maaşa sahip
Gerek maaşların daha yüksek olması gerek eleman açığından ötürü iş dünyasında son dönemde gri yakalıların yıldızı parlıyor. Peki kim bu gri yakalılar? Beyaz yakanın idari ve analitik yetkinlikleri ile mavi yakanın teknik becerilerini, fiziksel gücünü birleştiriyorlar. Hem teknoloji, veri ile çalışmayı bilen, teknik uzmanlıkları olan hem de beden gücü isteyen, sahada çalışan grubu temsil ediyorlar. Bir başka ifadeyle, kendilerini teknik uzman ve operasyonel uygulayıcılar olarak özetlemek mümkün. Çoğunlukla, mesleki ve teknik liseler, meslek yüksekokul mezunları bu gruba giriyor. Öte yandan, üniversite mezunları ya da alanında deneyim kazanmış alaylı dediğimiz kişiler, eğitim ve sertifikasyon süreçleriyle gri yakalı olarak çalışabiliyor. Sanayi ve üretimde CNC operatörü, endüstriyel bakım teknisyeni, kalite kontrol teknikeri; teknoloji tarafında IT, saha destek, donanım uzmanları; sağlıkta radyoloji, anestezi, tıbbi laboratuvar teknikerleri; lojistikte depo operasyon sorumluları, filo bakım personelleri gri yakalı mesleklerden bazı örnekler.
Beyaz ve gri yaka yer değişti
Eleman.net Kurucu Ortağı Arif Köse’ye göre, son yıllarda beyaz ve gri yakalılar arasındaki makas gittikçe daraldı, hatta gri yaka maaşları beyaz yakayı geçmeye başladı: “Mesleğe göre değişmekle birlikte, şu anda yeni mezun bir beyaz yakalı genelde asgari ücretin 1.5 katına işe başlıyor, maksimum 2 katına çıkıyor. Gri yakada ise minimum 2 katı maaşlar konuşuluyor, asgari ücretin 3 katı hatta 3.5 katına işe başlayan gri yakalılar var. Fakat, bundan 10 yıl önce tablo böyle değildi. Bir beyaz yakalı o dönem asgari ücretinin 2.5-3 katı maaşlarla işe başlıyordu. Gri yaka ise 1.5-2 katına çalışıyordu. Yani iki taraf yer değişti, tablo tersine döndü. Mavi yakada da artış var elbette fakat gri yakadaki gibi önemli değil. 10 yıl önce asgarinin 1.5 katı maaşlarla işe başlıyorlarken, şu anda 1.8 katı diyebiliriz.”
Mimara 65, şantiye şefine 80 bin TL
Beyaz ve gri yaka maaşlarını karşılaştırmak için bazı örnekler veriyor Köse: “Şu anda fabrikadaki gri yakalıların, o fabrikadaki mühendisten daha fazla kazanmaya başladığını görüyoruz. Öyle ki, 10 yıl tecrübeli bir inşaat mühendisi ayda 110 bin TL, aynı fabrikadaki inşaat teknikeri 140 bin TL kazanıyor. Ya da, işe yeni başlayan bir mimarın maaşı 65 bin TL, şantiye şefinin ise 80 bin TL. Ofisteki yeni mezun bir insan kaynakları uzmanı yaklaşık 30 bin TL kazanıyor, gri yakalı bir otomasyon teknikeri ise 50 bin TL. Bu örneklerin en önemli sebeplerinden biri, başvuru sayılarında kendini gösteriyor. Beyaz yaka mesleklerine yönelik yeni mezun iş ilanı açtığınızda, 1 haftada 500 ila 1000 arası başvuru gelebiliyor, oysa aynı haftada gri yaka bir meslek 100-200 arası başvuru alıyor.”
Bu durumu Köse şöyle açıklıyor: “Endüstri 4.0 ile birlikte özellikle üretim süreçlerine dijital teknolojilerin girmesi, otomasyon sistemlerinin yaygınlaşmaya başlamasıyla, sahada teknik gelişmelere ayak uydurabilecek çalışan ihtiyacı oluştu. Fakat bunu karşılayacak nitelikli elemen sayısı oluşmadı. 4 yıllık lisans mezunları sayımız artarken, mesleki eğitim veren bölümler ilgi görmedi. Dolayısıyla şu anda, firmalar sahada çalışacak kişilerin maaşlarını çok ciddi artırmalarına rağmen personel bulmakta zorlanıyorlar. Öte yandan, beyaz yakada bir muhasebe ya da satış elemanı ilanı açsalar kapıda kuyruk oluyor.”
Asgari ücretteki değişimler makası daralttı
Kariyer.net CEO’su Fatih Uysal ise, beyaz ve gri yaka arasındaki makasın daralmasına asgari ücretin neden olduğunu söylüyor: “2022 ve 2023 yıllarında, ocak-temmuz olmak üzere asgari ücret 2 kez değişti ve 2021’de asgari ücret 2 bin 800 TL iken, 2023 biterken 11 bin 400 TL’ye çıktı. Yani 2 yılda 4 kat artış söz konusu. Asgari ücretlilere yılda 2 kez zam gelirken, maliyeti yönetebilmek adına, orta ve üst kademe beyaz yakalıların maaşları daha kontrollü tutuldu. Dolayısıyla, 2022’de başlayan süreç beyaz yakalının aleyhine işlemeye başladı, yıllardır alışık olduğumuz maaş hiyerarşisinde makas daraldı.” Uysal, beyaz yakada maaşların düşmesinde talebin çok olmasıyla birlikte, farklı birçok branşın aynı pozisyon için rekabete girmesinin etkili olduğunu da hatırlatıyor: “Örnek vermek gerekirse, bir firmada açılan pazarlama elemanı iş ilanı için sosyoloji, iletişim fakültesi hatta endüstri mühendisi rekabete girebiliyor. Oysa, örneğin vinç operatörü iş ilanı için sadece alanda eğitimi, sertifikası olan başvurabilir. Kariyer.net’te 2025 yılında 7 bin pozisyon için paylaşılan 17 milyon maaş beklentisini analiz ettik. Buna göre, örneğin makine enspektörünün ortalama maaş beklentisinin uzman seviyesi beyaz yakalıların maaşından yüzde 150 fazla olduğunu gördük.”
Peki gri yakada en çok hangi meslekler kazanıyor?
Akif Köse, en yüksek maaşların özellikle havacılık, inşaat ve enerji sektöründe çalışan gri yakalılara ait olduğunu söylüyor: “Uçak bakım teknisyeninin maaşı minimum 150 bin TL’den başlıyor. İnşaatta vinç operatörünün maaşı da benzer oranda. Enerjide, teknik servis elemanları, özellikle rüzgar türbini teknik servis elemanı ya da iklimlendirme ve soğutma uzmanlarında maaş skalası 100-200 bin TL civarında.”